Co Mama Muminka ma w torebce?

[Hebius]

„W »Muminkach« nie ma ideałów, rycerzy, księżniczek. Jesteśmy my, którzy tęsknimy, bywamy źli – jak w życiu”. Rozmowa z Bartłomiejem Starobratem (@Muminek.codzienny)

https://zwierciadlo.pl/spotkania/wywiad ... ienny.read

[marcin]

Z ostatniej wizyty we Wrocławiu: w Muzeum Poczty i Telekomunikacji mają bardzo bogaty zbiór znaczków z całego świata (łącznie prawie milion znaczków!)

Dla tutejszych fanów zrobiłem fotkę znaczków fińskich, oczywiście z Muminkami

[Czartogromski]

Dziękujemy

[Hebius]

Ja nie dziękuję, bo nie bardzo widzę za co by można.

[marcin]

I poczułeś nagle potrzebę aby to napisac w cztery miesiące po moim poście?

[Hebius]

Tak

A na serio, to miałem wrzucić* post na temat nowego wydania "Lata" Tove Jansson - w nowym przekładzie to "Księga lata" - ale na stronie Dwójki się zamotali i w podcastach dali inną audycję. Ale widzę, że już jest sprawa wyprostowana, więc mogę napisać co miałem rano.

W czwartkowych "Rozmowach na lato" sięgniemy po książkę, która pasuje do tej pory roku jak żadna inna — "Księgę lata" Tove Jansson, w nowym polskim przekładzie.

To subtelna, mądra opowieść o lecie spędzonym na maleńkiej wyspie w Zatoce Fińskiej, o babci i wnuczce, i o tym, jak wiele mieści się w pozornie zwyczajnych dniach. Choć Tove Jansson najbardziej znana jest jako mama Muminków, jej proza dla dorosłych to osobny, wspaniały świat — i właśnie o nim porozmawiamy.

✒ Gościem Małgorzaty Niecieckiej-Mac będzie Dorota Koman — polonistka, poetka i krytyczka literacka, redaktorka książki "Księga lata", a przy tym znawczyni twórczości Tove Jansson.

Przyjrzymy się temu, co czyni "Księgę lata" tak wyjątkową: oszczędnemu stylowi Jansson oraz jej czułości wobec natury i ludzi.

Książka wraca dziś podwójnie — nie tylko w nowym przekładzie, ale i na ekranie. Jej filmowa adaptacja - "Letnia książka" - z Glenn Close w roli babci, obiega właśnie festiwale i kina Europy. Tym bardziej warto więc wrócić do źródła.

"Rozmowy na lato" - czwartek (23.07), godz. 19.30.

Jeśli ktoś nie słuchał wczoraj może nadrobić:

https://www.polskieradio.pl/dwojka/audy ... e232a51e9e

_____
* i jak już odgrzebałem temat to szkoda mi było swojej fatygi, a skoro nie mogłem odsyłać do podcastu, którego nie było, to chociaż skomentowałem wpis Czartogromskiego.

[Hebius]

Gdyby ktoś się nadal zastanawiał nad zakupem:

Sommarboken – za co lubię tę książkę, jej nowy polski przekład i czy… są tutaj Muminki?!
Do tej pory Sommarboken znałem, jak większość z nas jako Lato w przekładzie Zygmunta Łanowskiego. Książka Tove kierowana do dorosłego czytelnika to zbiór 22 krótkich opowiadań (w nowym wydaniu znalazł się także dodatek „Wyspa” oraz posłowie Sophii Jansson). Ich główne mianowniki to przygody i relacja babci z wnuczką, które poznajemy podczas ich pobytu na jednym ze szkierów Zatoki Fińskiej. Wyspy nie należy mylić z Klovharun, na której Tove mieszkała z Tuulikki! Wyspa z Księgi lata to wakacyjny azyl trzech pokoleń rodziny Janssonów. Nie mylimy już wyspy? Dobrze. Nie mylmy także postaci – wielokrotnie słyszałem, że Babcia to właśnie Tove. Nie. Tove nigdy nie przyznała, że opisywała tu swoją rodzinę jednak nie da się ukryć, że postacie są bardzo mocno oparte na jej bliskich. Pierwowzór Babci to matka Tove, Ham. Czy w tej postaci możemy jednak doszukać się kilku cech czy zachowań Tove? Oczywiście. Druga z głównych bohaterek - Sophia z kart książki to Sophia Jansson? I tak i nie. Tove zwykła mawiać, że jedna trzecia opiera się na jej bratanicy, jedna trzecia na jej własnym dzieciństwie a jedną trzecią wymyśliła.

O tym, że książka pełna jest pięknych opisów przyrody, melancholii, ciepła, relacji międzyludzkich podanych bez lukru, zarówno ciepłych jak i pełnych kłótni, krzyku, goryczy czy trudnych tematów wiecie albo z lektury Lata/Księgi lata albo jednej z wielu recenzji nowego przekładu.

W mojej recenzji skupię się więc na dwóch rzeczach:

1 Różnice względem pierwszego wydania.
Dialogi są bardziej naturalne, mniej wtrąceń typu „powiedziała babcia” czy „zauważyło dziecko”, jak dla mnie dużo lepiej „płyną”. Język został delikatnie uwspółcześniony. Dla mnie powyższe zmiany na duży plus.
Postać wnuczki dużo zyskuje. W Lecie Sophia jest jak dla mnie czasem spłycana, pokazywana jako co prawda rezolutne, ale nierzadko niepewne, nerwowe a czasem wręcz głupiutkie dziecko. Wydaje mi się, że wpływ na to miały różnice kulturowe oraz czas, kiedy powstawał przekład. W Lecie Sophia często „pyta” gdy w Księdze lata w tej samej scenie „oznajmia”. Nie ma się czemu dziwić „nie dyskutuj”, „dorośli rozmawiają” i inne takie były mocno obecne w wielu polskich domach lat 80 i 90. Zapewne było tak i w Finlandii natomiast obstawiam, że wychowanie w bliskości (na dużą skalę, mniej liczne przypadki były przecież zawsze) zaczęło się tam jedno, dwa pokolenia wcześniej niż u nas.
Zmieniło się także (kosmetycznie) kilka tytułów opowiadań.

2 Punkty przecięć z Muminkami.
Są obecne i to nie tylko w ciepłym, melancholijnym stylu pisania. Księga lata powstała później niż Muminkowa Saga więc może to ona czerpie z Muminków? Nie. Moim zdaniem ani Księga lata nie czerpie z Muminków ani Muminki z Księgi lata. Obydwie pozycje czerpią z bogatego życia autorki.

Kilka ze smaczków:
- sztuczna szczęka – Babcia/Piżmowiec
- granaty – Ryjek w jaskini/Babcia z Sophią wydłubujące granaty ze szczelin w skałach
- grota
- kot o silnym charakterze
- nienawiść do zakazów – Babcia/Włóczykij/Jok
- szlafrok – tata Sophii/Spójrzcie na Tatę Muminka na pierwszych ilustracjach z Komety; tak, wiem że Tata Muminka to raczej Viktor Jansson a nie jego syn Lars, który jest ojcem Sophii jednak… jak dla mnie to właśnie TEN SZLAFROK
i… wiele więcej, poszukajcie sami!
Wrócę do wspomnianego we wstępie posłowia od Sophii. Moim zdaniem mocno pomaga w odbiorze tej pozycji. Zaryzykował bym, że mogło by być ono nie posłowiem a… wstępem do książki.
Pochwalić należy także samo fizyczne wydanie. Uwielbiam nową okładkę, jej kolory i fakturę. Cudo.
Malutka łyżka dziegciu w beczce miodu? Jest. Cholernie brakuje mi ilustracji. Tove, tak samo jak Muminki, ozdobiła Księgę lata swoimi rysunkami. Zapewne kwestia licencji/praw autorskich.
10/10. Pozycja obowiązkowa.

https://www.facebook.com/muminek.codzie ... %2CO%2CP-R

[Czartogromski]

"Lato" miało ilustracje. Pierwsze wydanie było bardzo ładne. Jedno z późniejszych "Nasza Księgarnia" wydała, zupełnie bez sensu dopasowując okładkę do serii z Muminkami.

[Hebius]

2007. Ale przynajmniej jest to wydanie z ilustracjami.