Wokół opery

[Czartogromski]

W młodszych pokoleniach śpiewaków to już chyba reguła.

[Hebius]

No i dupa. Myślałem, że sobie odpocznę przed jutrzejszą transmisja, a tu wczoraj Niemce transmitowały z Hamburga koncertowego Juliusza Cezara z JJO w tytułowej partii. Nie wiem, jak to długo będzie dostępne w sieci, więc chyba będę musiał obejrzeć od razu.

https://www.youtube.com/live/Ukps-S9Ce6 ... D0mLH0HGhr

Georg Friedrich Händel: Giulio Cesare in Egitto / Dramma per Musica HWV 17

Więcej informacji : https://elphi.me/Cesare

Juliusz Cezar i Kleopatra to jedna z najsłynniejszych historii miłosnych w historii ludzkości. Nic więc dziwnego, że artyści ze wszystkich dziedzin sztuki - od malarstwa i rzeźby, przez teatr, po film – inspirują się namiętną relacją rzymskiego wodza z egipską królową (der ägyptischen Pharaonin - może użyć feminatywu faraonka?). Najbardziej imponującą interpretację muzyczną stworzył 300 lat temu Georg Friedrich Händel w swojej operze „Giulio Cezar w Egipcie”, która dzięki bogatej orkiestracji i licznym pomysłom muzycznym pozostaje kamieniem milowym barokowej opery heroicznej. Teraz utwór zostanie po raz pierwszy wykonany na koncercie w hamburskiej Filharmonii nad Łabą Elbphilharmonie (Elbphilharmonie, alias Elphi) w znakomitej obsadzie.

W roli tytułowej wystąpi gwiazdor kontratenorów Jakub Józef Orliński, któremu towarzyszyć będzie równie ceniona francuska sopranistka Sandrine Piau. Händel napisał po osiem wspaniałych arii dla każdej z dwóch głównych postaci, przesiąkniętych niezwykłą głębią charakteru, co powinno zainspirować Orlińskiego i Piau do stworzenia znakomitych kreacji. Towarzyszyć im będzie tego wieczoru zespół barokowy Il Pomo d’Oro, specjalizujący się w wykonawstwie historycznym, który ma już na swoim koncie kilka niezapomnianych wykonań muzyki barokowej w Hamburgu.

Il Pomo d’Oro

Jakub Józef Orliński (Giulio Cesare)
Sandrine Piau (Cleopatra)
Beth Taylor (Cornelia)
Rebecca Leggett (Sesto)
Yuriy Mynenko (Tolomeo)
Alex Rosen (Achilla)
Rémy Brès-Feuillet (Nireno)
Marco Saccardin (Curio)

Francesco Corti (Cembalo und Leitung)

–––––––––––
Filharmonia nad Łabą w Hamburgu
ELBPHILHARMONIE HAMBURG

W Filharmonii nad Łabą architektura i muzyka łączą się, tworząc niezrównane doświadczenie. Otwarta w 2017 roku filharmonia jest jedną z najbardziej pożądanych sal koncertowych na świecie, urzekając szeroką publiczność zróżnicowanym programem, znakomitą akustyką i licznymi interaktywnymi atrakcjami. Budynek, który powstał w dawnym magazynie na środku Łaby, został zaprojektowany przez szwajcarską pracownię architektoniczną Herzog & de Meuron. Jako symbol Hamburga, co roku przyciąga miliony turystów z całego świata.

Ależ to jest ładne wykonanie!
JJO to oczywiście gwiazda, ale reszta obsady wcale mu nie ustępuje.
Mynenko jest bardzo dobrym Ptolemeuszem, Rémy Brès-Feuillet ubrany w garnitur też się prezentuje całkiem apetycznie i oprócz ładnego głosu prezentuje też komediowy talent aktorski. Alex Rosen jest bardzo apetycznym basem. Panie głosowo zachwycające.
Na wyrywki teraz przesłuchuje, ale bardzo mi się wszystko podoba.

Spolszczenie w cytacie z niemieckiego przy użyciu translatora Google, który sobie jednak nie radził w niektórych miejscach z polszczyzną i musiałem mu pomóc.

[Czartogromski]

3 godziny 40

[Hebius]

Bo to z przerwą jest liczone.

[Ballordo]

3 godziny 40

Normalny czas, jeśli chodzi o opery.

[Hebius]

Na drugą połowę transmisji Poro libretto sobie wyświetliłem, bo jednak panów kontratenorów tym razem nie rozróżniam.

[Hebius]

I męczy mnie nadal ta aria basowa z Poro, bo to jest bardzo ładne i ja już musiałem ją gdzieś wcześniej słyszeć, ale nie potrafię odkryć gdzie. A strona Opera Rara jest teraz tak gówniana, że tam na niej nic nie ma

[Hebius]

Dobra, niech mi ktoś pomoże, bo ja już się poddałem (AI mnie odesłało na koniec do Strasznego dworu, no bo skoro szukam arii basu...


Drobny macie drobny wyciąg z wczorajszego Poro, kilka arii z końcówki trzeciego aktu, same rodzynki:
https://audio.com/hebius-de-mazury/coll ... -rara-2026

Jaką arię zaśpiewał Timagene?
Pewnie się skompromituję niewiedzą i się okaże, że to jakiś znany szlagier

1. Timagene: ??? (Nr 24 - x - 25 Aria)
Przemysław Józef Bałka (Timagene), Capella Cracoviensis & Alessandro Tampieri (dyr.)

2. Alessandro: Serbati a grandi imprese (Akt III, scena 6)
Krzysztof Lachman (Alessandro), Capella Cracoviensis & Alessandro Tampieri (dyr.)

3. Poro: Dov'è? Si affretti (Akt III, scena 8)
Rafał Tomkiewicz (Poro), Capella Cracoviensis & Alessandro Tampieri (dyr.)

4. Gandarte: Mio ben ricordati (Akt III, scena 9)
Franko Klisović (Gandarte), Capella Cracoviensis & Alessandro Tampieri (dyr.)

5. Scena ultima (Nr 31 Duetto - Nr 32 Coro)
Cleofide: Caro, vieni a' mio seno/Poro: Cara, torno al tuo seno
Tutti: Dopo tanto penare
Rafał Tomkiewicz (Poro), Dorota Szczepańska(Cleofide), Margarita Slepakova (Erissena), Franko Klisović (Gandarte), Krzysztof Lachman (Alessandro), Przemysław Józef Bałka (Timagene), Capella Cracoviensis & Alessandro Tampieri (dyr.)

[Hebius]

Już wiem


AI jest jednak całkiem przydatnym narzędziem. Jakby mi nie napisało, że to ta aria, sam bym nie trafił na właściwą odpowiedź:
https://www.youtube.com/watch?v=LswAinw7JUU

Miałem wykasować dostęp do wyciągu, ale jednak wam zostawię.

[Hebius]

To już jutro!

"Teseo" Georga Friedricha Händla. Transmisja z festiwalu "Opera Rara"

Podczas festiwalu Opera Rara zabrzmi pięcioaktowa opera "Teseo" Georga Friedricha Händla, dzieło pełne rozmaitych scenicznych efektów specjalnych, dramatycznych zwrotów akcji i wokalnych fajerwerków. W roli tytułowej w Krakowie wystąpi wybitny kontratenor David Hansen. Początek transmisji o godz. 18.30.



Program:
Georg Friedrich Händel Teseo HWV 9


Wykonawcy:
Carlotta Colombo – sopran (Medea)
David Hansen - kontratenor (Teseo)
Teresa Marut - sopran (Agilea)
Anna Koehler – sopran (Clizia)
Matylda Staśto-Kotuła – mezzosopran (Egeo)
Kacper Szelążek – kontratenor (Arcane)
Marek Opaska – bas (Sacerdote di Minerva)

Capella Cracoviensis
Alessandro Moccia - dyrygent

Festiwal "Opera Rara", Centrum Kongresowe ICE Kraków, 19.02.2026

***

Na "Filharmonię Dwójki" w czwartek (19.02) o godz. 18.30 zaprasza Karol Furtak.

„Teseo” to może najbardziej eksperymentalna opera w twórczości Handla. Stanowiła oryginalną próbę połączenia francuskiej muzycznej tragedii z włoską operą seria. Jej niezwykle bogata instrumentacja, poetyckie libretto i nieoczywista konstrukcja – pięć aktów wypełnionych licznymi za to krótkimi ariami – okazały się jednak chyba zbyt innowacyjne. Mimo dobrego przyjęcia na początku 1713 roku, po kilku miesiącach spektakl zszedł ze sceny na całe 234 lata. Sam Handel nie wznowił go nigdy, a to jedno z najpiękniejszych i najbardziej zdumiewających jego dzieł. Była to trzecia opera Handela, która miała premierę w Londynie. „Teseo” nawiązał do sukcesu „Rinalda”, odsuwając w cień nieco chłodniej przyjętego „Il Pastor Fido”. Oba dzieła łączy wątek zazdrosnej i mściwej czarodziejki, którą tutaj jest mityczna Medea. Handel i jego librecista Haym czerpali bezpośrednio z tekstu Quinaulta, napisanego dla Lully’ego w 1685 roku. Nie wiadomo, czy to kaprys mecenasa Handla, lorda Burlingtona, czy śmiała intuicja poszukującego kompozytora, ale „Teseo” stało się jedynym tak daleko posuniętym w jego twórczości połączeniem najlepszych cech francuskiego i włoskiego stylu.

–
SILENZIO! – Zaginione taśmy Godarda z Capri (1963)

W 1963 roku, podczas zdjęć do „Pogardy” na Capri, Jean-Luc Godard miał potajemnie zarejestrować materiał do projektu, który przez dekady uchodził za legendę Cinecittà: filmowej interpretacji opery Teseo Georga Friedricha Haendla. Odnalezione niedawno, porysowane taśmy Technicoloru ukazują coś więcej niż tylko barokowy spektakl. To neuro-labirynt, w którym antyczna tragedia spotyka się z chłodnym modernizmem włoskich willi.

Zapraszamy na seans „pomiędzy”: zobaczcie Medeę, która nie czaruje, lecz – niczym Godardowski reżyser – montuje rzeczywistość na żywo. Jej magia nie jest iluzją, ale cięciem montażowym, które zmienia dzień w noc i więzi bohaterów w sterylnych „nie-miejscach” architektury. Śledźcie postacie błądzące po labiryncie afektywnym – od jaskrawych, polichromowanych posągów w porcie, po klaustrofobiczne pętle kłótni w betonowych salonach. To tu, w „komnacie współdzielonego bólu”, barokowe furie Haendla przybierają maski współczesnych neuroz.

W finale, gdy barokowa maszyna zwalnia, usłyszycie tylko jeden rozkaz – ten, który kończy klątwę Medei i ucisza zgiełk historii: „SILENZIO!”. Wieczność zostaje odnaleziona na nowo. Obraz staje się czysty. Zapraszamy do labiryntu.

– Krzysztof Garbaczewski, Rébecca Pierrot

–

Opera w poszczególnych okresach swojej historii to bardzo różne światy: początki opery, barokowa opera francuska, epoka włoskiej arii da capo, grand opera, weryzm, ekspresjonizm to inne poziomy niedosłowności, wielowymiarowości, inna przestrzeń, inny kontekst, funkcja społeczna. Dzisiaj wszystko wrzuca się do jednego worka i opery z różnych epok wystawiane są według identyczego schematu mentalnego i produkcyjnego.

W epoce arii da capo (Handel Vivaldi Porpora Mozart) oper nie reżyserowano. Wykonywano je jako koncerty w kostiumach i scenografii wielokrotnie zmienianej podczas wieczoru oraz z towarzyszeniem efektów specjalnych (burza, wiatr, ptaki). W teatrach operowych, które przetrwały do naszych czasów w oryginalnej formie, zachowały się autentyczne horyzonty i inne elementy scenografii pozwalające na szybką i wielokrotną zmianę sceny podczas jednego wieczoru, a także przeróżne proste wynalazki służące do naśladowania odgłosów natury. Tej samej scenografii używano do różnych tytułów. Gdy Gluck w ramach swojej reformy wprowadził próby reżyserskie, słynni kastraci nie chcieli na nie przychodzić – uważali je za pomysł absurdalny.

Śpiewacy włoscy są jedynymi, którzy obywają się bez gry scenicznej. Nikogo nie razi poprawianie żabotu w momencie, kiedy śpiewają o burzy, a ich primadonny posiadają wyłączny sekret wachlowania się przy ariach wybuchowych. Gretry widział we Włoszech śpiewaka schodzącego w kulisy, by zjeść pomarańczę, podczas gdy partner się do niego zwraca. Favart, Paryż 1808

Opery trwają 3-4 godziny ponieważ teatry operowe były miejscem, w którym przyjemnie spędzano czas, były sytuacją towarzyską i sposobem na długie zimowe wieczory. W okresie karnawału arystokracja nie składała sobie wizyt w pałacach, ale w lożach operowych. Do loży można było zamówić kolację, loże były wyposażone w lustra, dzięki którym można było równocześnie rozmawiać, jeść i śledzić to, co dzieje się na scenie. Dodatkowo loże miały kotary umożliwiające sytuacje przeróżne. Do dobrego tonu należało uważne słuchanie jedynie śpiewaków wykonujących role pierwszoplanowe. Uważne słuchanie i oglądanie całego dzieła było uważane za dowód nieokrzesania.

Bardzo często grywano nie konkretne opery konkretnego kompozytora, ale sklejano daną historię z muzyki różnych kompozytorów. Na przykład tak zwane arie koncertowe Mozarta to nie były arie koncertowe, ale jego wstawki do oper innych kompozytorów. Barokowe opery włoskie miały konstrukcję a pezzi chiusi (zamknięte fragmenty), pozwalającą podmieniać sceny pomiędzy operami. Istniało kilka podstawowych modeli arii dla prima donna, primo uomo lub pierwszego tenora: aria patetica, aria cantabile, aria parlante, aria di mezzo carattere, aria di bravura. Sztuką było śpiewanie ich w taki sposób, by ich zróżnicowany charakter było wyraźnie słychać, a część A przy powtórzeniu nie była takia sama. Tekst w arii da capo: część A diada (strofa + antystrofa) część B epoda.

Słynni śpiewacy czasów Handla byli jak dzisiejsze gwiazdy pop. Ważny był śpiewak i impresario. Kompozytor jedynie realizował zamówienia. Dzisiaj uważa się, że ilość i układ arii wynika z dramaturgii tekstu. W rzeczywistości prima donna (główna śrola żeńska) i primo uomo (pierwszoplanowy kastrat) musieli mieć tę samą liczbę arii – pilnował tego i wymuszał na kompozytorze impresario. Słynni śpiewacy wozili ze sobą swoje ulubione arie – tzw. arie kufrowe (di baule) i wykonywali je w środku innej opery bez względu na jej libretto. Często wymuszali też entourage – żywy koń w sypialni na scenie nie był niczym niezwykłym.

W teatrze panował gwar i nie wygaszano oświetlenia widowni, więc śpiewak musiał umieć przyciągnąć uwagę słuchaczy. Dopiero Richard Wagner zmienił zwyczaje i skupił uwagę publiczności na scenie poprzez wygaszenie oświetlenia oraz nową architekturę sali pozbawioną lóż i ornamentów. Teatry operowe na południu Europy (loże) i kościoły protestanckie na północ od Alp (empory) to ten sam pomysł architektoniczny służący celom społecznym – wszyscy spotykają się w jednym miejscu o jednej porze. W czasach Bacha nabożeństwa protestanckie trwały tak samo długo jak opery Handla (8:00 – 12:00 samo kazanie około godziny).

Przyzwyczajeni gnuśnieć w teatrach operowych Włosi, odnaleźli w opera in musica złudną i nieumiarkowaną rozrywkę dla ucha. Stali się niezdolni do korzystania w tych rzekomych teatrach z jakichkolwiek umiejętności intelektualnych, które konieczne są do słuchania, smakowania i osądzania, czy rozumienia prawdziwej tragedii. Zważywszy zatem, iż włoska publiczność odwołuje się tylko do słuchu, a w niczym do rozumu, z jej niedorzecznych sądów rodzi się coraz więcej niedorzecznych librecistów i wykonawców. Vittorio Alfieri 1796

Rozkwit klasycznego belcato to efekt rywalizacji najlepszych śpiewaczek i kastratów. Ich czasy to śpiewanie niekończących się koloratur, sztuka brania wysokich dźwięków piano, bardzo długi oddech, duża skala głosu, umiejętność improwizacji. Głównym numerem popisowym było śpiewanie improwizowanej kadencji na końcu arii, zwykle rozpoczynającej się od spektakularnego messa do voce – długiej nuty najpierw piano, potem rozwijanej do forte i wycofywanej do piano. Mistrzowskie dzisiaj trwają około 25 sekund, ale kastraci potrafili dużo dłużej.

Kastraci wywodzili się zazwyczaj z biednych rodzin. Wizja wielkiej kariery sprawiała, że rodzice prowadzili uzdolnionych chłopców przed mutacją do zakładów fryzjerskich, w których dokonywano zabiegów. Mniej zdolni kończyli w prowincjonalnych chórach kościelnych, ale najlepsi na scenach operowych pod finansową opieką możnych. Ostatni kastrat jeszcze w pierwszych latach XX wieku był solistą Kaplicy Sykstyńskiej.

Są to gardła i tony słowików, są to oddechy zdolne wstrzymać ruch ziemi, oddechy nie kończące się, dzięki którym wykonują oni wielotaktowe pasaże, przetrzymują oszałamiającej długości nuty kończone równie długimi kadencjami i trylami. Francois Raguenet Parallele des Italiens et des Francais en ce qui regarde la musique et les Operas Paryż 1702

– jta

http://operararakrakow.pl/event/handel-·-teseo-2/

[Hebius]

No to przenosimy się do Krakowa.

Aaa... Tezeusz będzie bez Tezeusza, cóż za rozczarowanie!

[Hebius]

9. Aria Arcane (Kacper Szelążek)
Ah cruda Gelosia

Próbuję się cieszyć tym co jest, ale marnie mi to wychodzi.
Bez Hansena to tego Tezeusza mogliby już nie transmitować.

Szelążek głosem podobny trochę do Russella Oberlina, tak mi się skojarzyło.

[Hebius]

16. Aria Agilea (Teresa Marut)
M’adora l’idol mio

Aria wybrzmi i będzie koniec pierwszego aktu.

Czytałem Kamińskiego ale zapamiętałem jedynie, że ta pani kocha Tezeusza, który aktualnie (akt I) gdzieś walczył.

[Hebius]

19. Aria Medea
Quell’Amor ch’è nato a forza

Medea brzmi rozczarowująco.
Za słabo jak na groźną czarodziejkę.
Podobnie Egeo brzmi słabo jako król.

[Hebius]

Akt II, scena 4

23. Coro di popoli d’Atene
Coro
Ognuno acclami, il nostro Alcide,

po chórze powinien pojawić się Tezeusz

[Hebius]

29. Aria Medea
O stringerò nel sen

wybrzmi i będzie koniec aktu drugiego

[Hebius]

I się zgubiłem

[Hebius]

Bardzo dużo treści - nie wiem skąd - było między numerem 29 a 32

Akt II, scena I

32. Aria Arcane
Più non cerca libertà

[Hebius]

Widzę, że trzeba mi było sprawdzić rano profil Opera Rara na FB

Szanowni Państwo,

David Hansen - Countertenor z powodu niedyspozycji niestety nie wystąpi również podczas dzisiejszego wykonania teseo.

Arie tytułowego bohatera opery wykonają w zastępstwie śpiewaczki z obsady:
Anna Koehler (Clizia) arie nr 27 i 29: "Quanto, quanto ch’a me sian care" i „Non so piu che bramar”,

Teresa Marut (Agilea) aria nr 57 „Chi ritorna alla mia mente”,
Carlotta Colombo (Medea) aria nr 40 „S’armi il fato”
Pozostałe dwie arie i większość recytatywów partii Tezeusza zostaną pominięte w dzisiejszej interpretacji.

https://www.facebook.com/OperaRara/post ... %2CO%2CP-R

Ale żałobne zdjęcia Hansena to już sobie mogli darować.
Bo to chyba nie jest aż tak poważna niedyspozycja?

[gaynau]

Jeżu kryształowy, ależ ten temat jest smutny!
Najsmutniejszy na forum!